ترمیم دندان یکی از درمان‌های رایج دندانپزشکی است که برای برطرف کردن پوسیدگی، شکستگی‌های کوچک، لب‌پریدگی یا آسیب‌های سطحی دندان انجام می‌شود. اما نتیجه این درمان فقط به مهارت دندانپزشک یا نوع ماده ترمیمی بستگی ندارد؛ بخش مهمی از ماندگاری آن به مراقبت‌هایی مربوط می‌شود که فرد بعد از درمان رعایت می‌کند. اگر بعد از ترمیم، به دندان فشار زیاد وارد شود یا بهداشت دهان درست رعایت نشود، احتمال حساسیت، شکستگی ترمیم، پوسیدگی مجدد یا نیاز به درمان دوباره بیشتر می‌شود.

به همین دلیل آشنایی با مراقبت های بعد از ترمیم دندان کمک می‌کند دندان ترمیم‌شده عملکرد طبیعی‌تری داشته باشد و بیمار در روزهای بعد از درمان، درد و ناراحتی کمتری تجربه کند.

چرا مراقبت بعد از ترمیم دندان مهم است؟

وقتی دندان ترمیم می‌شود، بخش پوسیده یا آسیب‌دیده برداشته شده و جای آن با ماده ترمیمی پر می‌شود. این ماده ممکن است کامپوزیت همرنگ دندان، آمالگام یا مواد دیگر باشد. در ساعات اولیه، دندان و بافت‌های اطراف هنوز تحت تأثیر درمان، بی‌حسی و فشار ابزارهای دندانپزشکی هستند. به همین دلیل ممکن است دندان کمی حساس باشد یا بیمار هنگام غذا خوردن احساس متفاوتی داشته باشد.

رعایت مراقبت‌های درست باعث می‌شود ماده ترمیمی بهتر در جای خود باقی بماند، فشار اضافی به دندان وارد نشود و احتمال تحریک عصب یا لثه کاهش پیدا کند. به همین دلیل، بعد از انجام خدماتی مثل ترمیم دندان، بهتر است توصیه‌های دندانپزشک جدی گرفته شود و تا چند روز از دندان ترمیم‌شده با احتیاط بیشتری استفاده شود.

تا چند ساعت بعد از ترمیم دندان نباید غذا خورد؟

یکی از مهم‌ترین نکات بعد از ترمیم، غذا نخوردن تا زمان برطرف شدن کامل بی‌حسی است. زمانی که لب، زبان یا گونه هنوز بی‌حس است، ممکن است فرد بدون اینکه متوجه شود، بافت داخل دهان را گاز بگیرد یا غذای خیلی داغ مصرف کند و دچار سوختگی شود.

اگر ترمیم با آمالگام انجام شده باشد، معمولاً بهتر است تا چند ساعت از جویدن با آن سمت دهان خودداری شود و تا ۲۴ ساعت فشار زیادی به دندان وارد نشود. اما در ترمیم‌های کامپوزیتی، ماده با نور مخصوص سخت می‌شود و معمولاً زودتر قابل استفاده است؛ با این حال، بهتر است در همان روز اول غذاهای نرم‌تر مصرف شود و از جویدن خوراکی‌های سفت پرهیز شود.

بعد از ترمیم دندان چه غذاهایی نخوریم؟

در روزهای اول بعد از ترمیم، انتخاب غذا اهمیت زیادی دارد. غذاهای خیلی سفت، چسبنده، داغ، سرد یا شیرین می‌توانند باعث تحریک دندان یا آسیب به ماده ترمیمی شوند. بهتر است تا چند روز از خوردن خوراکی‌هایی مثل آجیل سفت، ته‌دیگ، آب‌نبات، یخ، آدامس، شکلات چسبنده و غذاهایی که نیاز به جویدن زیاد دارند خودداری شود.

نوشیدنی‌های خیلی سرد یا خیلی داغ هم ممکن است حساسیت دندان را بیشتر کنند. اگر دندان با مواد همرنگ ترمیم شده باشد، بهتر است مصرف چای پررنگ، قهوه، نوشابه، سس‌های رنگی و دخانیات در ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول محدود شود؛ چون بعضی مواد رنگی می‌توانند روی ظاهر ترمیم اثر بگذارند.

مسواک و نخ دندان بعد از ترمیم دندان

برخلاف تصور بعضی افراد، ترمیم دندان به معنی بی‌نیاز شدن از مراقبت روزانه نیست. حتی دندان ترمیم‌شده بیشتر به بهداشت دقیق نیاز دارد، چون مرز بین دندان و ماده ترمیمی می‌تواند محل تجمع پلاک و مواد غذایی باشد.

مسواک زدن با مسواک نرم، استفاده از خمیر دندان مناسب و نخ دندان کشیدن روزانه به حفظ سلامت دندان کمک می‌کند. البته در ساعات ابتدایی بعد از ترمیم، بهتر است با فشار زیاد روی ناحیه درمان‌شده مسواک زده نشود. اگر نخ دندان در اطراف ترمیم گیر می‌کند یا پاره می‌شود، ممکن است لبه ترمیم نیاز به اصلاح داشته باشد و بهتر است این موضوع با دندانپزشک مطرح شود.

حساسیت بعد از ترمیم دندان طبیعی است؟

احساس حساسیت به سرما، گرما یا فشار بعد از ترمیم دندان تا حدی طبیعی است. این حساسیت معمولاً طی چند روز کاهش پیدا می‌کند. گاهی اگر پوسیدگی عمیق بوده باشد، حساسیت ممکن است کمی بیشتر طول بکشد. اما درد شدید، درد شبانه، درد ضربان‌دار یا حساسیتی که به‌جای کاهش، بیشتر می‌شود، نیاز به بررسی دندانپزشک دارد.

گاهی هم بیمار بعد از تمام شدن بی‌حسی احساس می‌کند دندان ترمیم‌شده بلندتر از بقیه دندان‌هاست. اگر این حس بعد از یک روز باقی ماند یا هنگام جویدن درد ایجاد کرد، باید برای تنظیم سطح ترمیم به دندانپزشک مراجعه شود. باقی ماندن بلندی ترمیم می‌تواند باعث فشار زیاد، درد فک یا حتی شکستگی ماده ترمیمی شود.

چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

اگر بعد از ترمیم دندان با علائمی مثل درد شدید، حساسیت طولانی‌مدت، لق شدن یا شکستن ماده ترمیمی، گیر غذایی مداوم، احساس بلندی دندان، تغییر رنگ غیرعادی یا درد هنگام جویدن روبه‌رو شدید، بهتر است مراجعه به دندانپزشک را عقب نیندازید. درمان زودهنگام این مشکلات معمولاً ساده‌تر است و از آسیب بیشتر به دندان جلوگیری می‌کند.

جمع‌بندی

مراقبت های بعد از ترمیم دندان نقش مهمی در افزایش ماندگاری درمان و جلوگیری از درد، حساسیت یا پوسیدگی مجدد دارد. پرهیز از غذاهای سفت و چسبنده، صبر کردن تا رفع بی‌حسی، رعایت بهداشت دهان، استفاده درست از نخ دندان و مراجعه به دندانپزشک در صورت مشاهده علائم غیرطبیعی، مهم‌ترین اقداماتی هستند که باید بعد از ترمیم رعایت شوند. هرچه این مراقبت‌ها دقیق‌تر انجام شوند، دندان ترمیم‌شده دوام بیشتری خواهد داشت و نیاز به درمان‌های بعدی کمتر می‌شود.