چه کسی هزینه بنگاه را در قرارداد مشارکت در ساخت میپردازد؟

وقتی مالک یک خانه قدیمی تصمیم میگیرد ملکش را برای مشارکت در ساخت در اختیار سازنده بگذارد، معمولا اولین موضوعی که درباره آن صحبت میشود، سهم هر طرف از ساختمان جدید است. اما در کنار این موضوع، هزینههایی هم وجود دارد که شاید در جلسات اولیه کمتر به آنها توجه شود. یکی از این هزینهها، حق کمیسیون مشاور املاک است.
خیلی از مالکان تصور میکنند چون سازنده قرار است هزینه ساخت ساختمان را پرداخت کند، کمیسیون بنگاه هم بر عهده اوست. از طرف دیگر، بعضی سازندگان معتقدند وقتی مشاور املاک برای هر دو طرف خدمات ارائه کرده، مالک هم باید بخشی از هزینه را بپردازد.
هزینه بنگاه در مشارکت در ساخت بر عهده مالک است یا سازنده؟
در قراردادهای معمول خرید و فروش ملک، پرداخت حق کمیسیون بین خریدار و فروشنده تقسیم میشود. اما در مشارکت در ساخت شرایط کمی متفاوت است؛ زیرا مالک و سازنده قرار نیست صرفا ملکی را خرید و فروش کنند، بلکه برای ساخت یک ساختمان جدید با یکدیگر همکاری میکنند.
در بعضی از این قراردادها، سازنده برای پیدا کردن زمین مناسب به بنگاه مراجعه میکند و مشاور املاک، مالک یک ساختمان قدیمی را به او معرفی میکند. در چنین شرایطی ممکن است سازنده از همان ابتدا قبول کند که تمام حق کمیسیون را بپردازد. گاهی هم این مالک است که از مشاور املاک میخواهد سازنده مناسبی برای ملکش پیدا کند. در این حالت نیز ممکن است درباره تقسیم هزینه توافق متفاوتی انجام شود.نکته مهم این است که رایج بودن پرداخت کمیسیون توسط سازنده، به معنای وجود یک قانون همیشگی برای معاف بودن مالک نیست.
اگر میخواهید بدانید این هزینه بر چه اساسی تعیین میشود، در راهنمای جامع کمیسیون مشارکت در ساخت 1405 میتوانید با مفهوم حق کمیسیون و روشهای محاسبه آن آشنا شوید. برای اطلاع از مبلغ قابل پرداخت نیز باید آخرین تعرفه معتبر محل ملک بررسی شود.
چرا در بعضی قراردادها سازنده تمام کمیسیون را پرداخت میکند؟
برای پاسخ به این سؤال باید شرایط همکاری مالک و سازنده را در نظر گرفت. در بسیاری از پروژههای مشارکت در ساخت، مالک زمین را در اختیار پروژه قرار میدهد و سازنده مسئولیت تأمین سرمایه و اجرای ساختمان را میپذیرد.
در چنین شرایطی، ممکن است طرفین توافق کنند که هزینه بنگاه هم جزو مخارجی باشد که سازنده پرداخت میکند. البته این موضوع به شرایط ملک و توافق اولیه بستگی دارد.
برای مثال، فرض کنید مالک یک خانه کلنگی در غرب تهران قصد نوسازی ساختمانش را دارد. او از طریق بنگاه با سازندهای آشنا میشود که حاضر است هزینه تخریب، دریافت مجوزها و اجرای ساختمان جدید را طبق قرارداد تأمین کند.
در جریان مذاکره، مالک اعلام میکند که تمایلی به پرداخت هزینه بنگاه ندارد. اگر سازنده این شرط را بپذیرد و توافق نیز به شکل روشن ثبت شود، پرداخت کمیسیون بر عهده سازنده قرار میگیرد.
در مقابل، ممکن است سازنده پیشنهاد کند هزینه بنگاه بین دو طرف تقسیم شود. در این وضعیت، بهتر است پیش از ادامه مذاکرات درباره این موضوع به نتیجه برسند.
بنابراین نباید تصور کرد تمام قراردادهای مشارکت در ساخت از نظر پرداخت کمیسیون شرایط یکسانی دارند.
اگر مالک و سازنده درباره هزینه بنگاه توافق نکنند چه میشود؟
یکی از مشکلاتی که ممکن است هنگام تنظیم قرارداد مشارکت در ساخت پیش بیاید، مشخص نبودن مسئول پرداخت حق کمیسیون است.
تصور کنید مالک و سازنده بعد از چند جلسه درباره درصد مشارکت، مبلغ بلاعوض، زمان ساخت و نحوه تقسیم واحدها توافق کردهاند. اما درست هنگام امضای قرارداد، مشاور املاک مبلغ کمیسیون را مطرح میکند.
مالک انتظار دارد سازنده آن را بپردازد و سازنده هم تصور میکند هزینه باید تقسیم شود. در این شرایط ممکن است اختلافی ایجاد شود که حتی امضای قرارداد را عقب بیندازد.
بر اساس ماده ۴ آییننامه اجرایی تعیین تعرفه دلالان معاملات املاک مصوب سال ۱۴۰۴، مسئولیت پرداخت تعرفه به طور مساوی بر عهده دو طرف قرارداد است، مگر اینکه به شکل دیگری توافق کرده باشند.
پس اگر طرفین میخواهند یکی از آنها تمام هزینه را پرداخت کند، بهتر است این توافق از ابتدا روشن و مکتوب باشد.
همچنین نباید پرداخت حق کمیسیون را با هزینه تنظیم سند رسمی یا دریافت مشاوره حقوقی اشتباه گرفت. این موارد ممکن است هزینههای جداگانهای داشته باشند که مسئول پرداخت آنها نیز باید مشخص شود.
حق کمیسیون بنگاه چگونه تعیین میشود؟
یکی از سؤالات مالکان این است که مشاور املاک دقیقا بر چه اساسی مبلغ کمیسیون را مشخص میکند.
در مشارکت در ساخت، موضوع قرارداد با یک خرید و فروش ساده تفاوت دارد. ارزش زمین، آورده سازنده، شرایط پروژه و نوع خدماتی که واسطه ارائه میدهد، از موضوعاتی هستند که در بررسی قرارداد و هزینههای آن مطرح میشوند.
ممکن است یک بنگاه فقط مالک و سازنده را به یکدیگر معرفی کند، اما بنگاه دیگری علاوه بر معرفی طرفین، در جلسات مذاکره و هماهنگیهای مربوط به قرارداد نیز حضور داشته باشد.
با این حال، میزان خدمات یا پیچیدگی پروژه به مشاور املاک اجازه نمیدهد هر مبلغی را به دلخواه و خارج از مقررات دریافت کند. دریافت حقالزحمه باید مطابق تعرفه قانونی قابل اعمال باشد.
نکته دیگری که باید در نظر گرفت، تفاوت تعرفهها در شهرها و مناطق مختلف است. بنابراین نمیتوان یک درصد ثابت را بدون بررسی مقررات جاری، برای تمام قراردادهای مشارکت در ساخت کشور معتبر دانست.
بهتر است پیش از امضای قرارداد، مبلغ کمیسیون را از بنگاه بپرسید و درخواست کنید نحوه محاسبه آن و سهم هر طرف به طور مشخص توضیح داده شود.
چه زمانی باید کمیسیون مشارکت در ساخت پرداخت شود؟
زمان پرداخت هم موضوعی است که بهتر است از ابتدا مشخص شود. بعضی افراد تصور میکنند حق کمیسیون باید هنگام شروع عملیات ساختمانی پرداخت شود، در حالی که استحقاق دریافت و زمان پرداخت آن به مقررات، خدمات انجامشده و وضعیت قرارداد بستگی دارد.
در بعضی از همکاریها ممکن است مذاکرات طولانی شود و در نهایت مالک و سازنده به توافق نرسند. گاهی نیز طرفین بر سر شرایط قرارداد به توافق اولیه میرسند، اما معامله به مرحله نهایی نمیرسد.
به همین دلیل، لازم است پیش از هر پرداختی روشن شود که مشاور املاک چه خدماتی ارائه کرده، چه زمانی مستحق دریافت حقالزحمه میشود و در صورت نهایی نشدن همکاری چه وضعیتی پیش میآید.
همچنین بهتر است تمام پرداختها با رسید معتبر انجام شوند تا اگر بعدا اختلافی ایجاد شد، مشخص باشد چه مبلغی، بابت چه موضوعی و از طرف چه کسی پرداخت شده است.
اگر مستقیم با سازنده قرارداد ببندیم، باز هم باید کمیسیون بدهیم؟
یکی از راههایی که بعضی مالکان برای پیدا کردن سازنده انتخاب میکنند، مراجعه مستقیم به مجموعههای ساختمانی است.
در این روش، مالک بدون اینکه بنگاه واسطه معرفی طرفین باشد، با سازنده تماس میگیرد و شرایط ملکش را مطرح میکند. اگر همکاری بدون خدمات واسطهگری مشاور املاک شکل بگیرد، صرف امضای قرارداد مشارکت در ساخت به معنای ایجاد حق کمیسیون برای یک بنگاه نیست.
البته در چنین شرایطی نیز بررسی حقوقی قرارداد اهمیت دارد. مالک نباید صرفا برای حذف هزینه بنگاه، از بررسی سابقه سازنده یا تنظیم دقیق قرارداد صرفنظر کند.
بهخصوص در پروژههایی که قرار است چند سال طول بکشند، شناخت سوابق اجرایی سازنده و مشخص بودن تعهدات دو طرف اهمیت بیشتری از صرفهجویی در یکی از هزینههای اولیه دارد.
ورود کاربران
خوش آمدید! لطفا وارد حساب خود شوید